Niet minder maar meer plaats voor de fiets

De mobiliteitsorganisatie Touring wil het aantal rijstroken op veel gewestwegen verdubbelen, en dit ten koste van fiets- en voetpaden. De Fietsersbond is verbaasd over dit voorstel. Zowel het versmallen van fietspaden als het inrichten van dubbelrichtingsfietspaden brengt de veiligheid en de doorstroming van fietsers in gevaar.

“Fietsers nemen tot acht keer minder ruimte in dan wagens”, stelt Roel De Cleen van de Fietsersbond. “Bovendien zijn de helft van onze verplaatsingen over een afstand van vijf kilometer of minder. Voor vele verplaatsingen is de fiets daardoor het alternatief bij uitstek voor het inefficiënte autoverkeer.”

Een volwaardig fietsnetwerk is echter noodzakelijk om mensen te overtuigen de fiets te gebruiken. De voorstellen van Touring brengen de ontwikkeling van dit netwerk in gevaar.

De overheid moet meer voor de fiets kiezen. Met een slimme combinatie van elektrische fietsen en fietssnelwegen kunnen  alle fietsers afstanden tot ongeveer twintig kilometer overbruggen. Ook op het vlak van snelheid kan de fietser wedijveren met de gemiddelde snelheid  van het autoverkeer tijdens de spits. Fietsers creëren echter geen negatieve bijeffecten zoals fijn stof en files.

De Cleen: “De economische schade die het fileverkeer jaarlijks toebrengt is inderdaad te groot. Maar door duurzame vervoersmodi hun ruimte af te nemen, zullen deze problemen echter alleen maar vergroten.”

Het verleden heeft aangetoond dat de oplossing van het fileprobleem niet in de uitbreiding van autoinfrastructuur ligt. Er moet nu ingezet worden op duurzame en meer efficiënte alternatieven. Fietsinvesteringen hebben bovendien een gigantisch terugverdieneffect.

“Kiezen voor de fiets is kiezen voor de toekomst”, besluit De Cleen.

10 redenen waarom het voorstel van Touring kant noch wal raakt...

1)      Verminderen meer rijstroken effectief het fileleed? Gedeeltelijk wel, maar de capaciteit van een weg wordt bepaald door knelpunten: kruispunten of doortochten van een dorpskern waar het verdubbelen van het aantal rijstroken niet mogelijk is. Door het verdubbelen van de rijstroken buiten de knelpunten ga je gewoon de file anders bufferen.

2)      De vergelijking van Touring met Nederland gaat niet op: daar gebeurt het op snel- en ringwegen, wegen waarop geen voetganger- of fietsverkeer is. Ook de ruimtelijke ordening in Nederland is helemaal anders. Op gewestwegen in Vlaanderen heb je om de haverklap de toegang tot een woning of winkel of kruispunten (lintbebouwing).

3)      Touring gaat helemaal voorbij aan de categorisering van de wegen. Dat wil zeggen dat je bepaalde wegen zoals autosnelwegen gaat voorbehouden voor “verbinden”, dus met klemtoon op doorstroming en andere wegen voor “ontsluiten” en “verzamelen”. Op wegen die niet als hoofdfunctie verbinden hebben, moet je ook die andere functies mogelijk maken en ook ruimte voorzien voor andere weggebruikers. Het is aan de wegbeheerder om functie en gebruik van de weg in evenwicht te brengen.

4)      Het wegbeeld dat Touring schetst bestaat zo goed als nergens in Vlaanderen. Langs de meeste gewestwegen vind je naast de rijbaan ook een parkeerstrook langs 1 of beide zijden. Daar wil Touring blijkbaar niet op beknibbelen, dat doen ze wel op ruimte die de veiligheid van de weggebruikers verbetert (zoals de middenstrook en het fietspad). Het is schrijnend dat ‘meer doorstroming’ enkel ten koste mag gaan ten opzichte van andere weggebruikers en niet van automobilisten zelf.

5)      Het wegnemen van een linksafstrook (of “middenstrook”) zal leiden tot heel wat kop-staart-botsingen, dit is net de reden dat de klassieke 3-vaksgewestwegen (in de jaren ’70 aangelegd als 2 betonplaten van 4,5 m breed) nu allemaal een middenstrook krijgen.

6)      De fietspaden langs beide zijden vervangen door een tweerichtingsfietspad (dat overigens te smal is volgens de normen van het Vademecum Fietsvoorzieningen) is nefast voor de veiligheid van fietsers (blijkt uit recente studie: http://www.verkeerskunde.be/sites/default/files/675_eindrapport_fietsongevallen_pz-antwerpen__16_september_2011.pdf). Ook aanliggende fietspaden zijn levensgevaarlijk langs drukke gewestwegen. Een aanliggend tweerichtingsfietspad wil zeggen dat een fietser rakelings langs verkeer in de andere richting rijdt.

7)      De breedte van het voetpad verminderen tot 1m is niet realistisch. Nu al wordt het voetpad gebruikt om voorzieningen zoals elektriciteitskasten en verlichtingspalen op te installeren. Als je het voetpad vermindert tot 1 m, wil dat zeggen dat rolstoelpatiënten of ouders met een kinderwagen niet meer op het voetpad kunnen en bij gebrek aan fietspad langs beide zijden dan maar de rijbaan op moeten.

8)      Het dwarsprofiel dat Touring voorstelt maakt van de weg een onoverkomelijke barrière: voetgangers of fietsers moeten 11,5 meter rijstrook oversteken naar de overkant, zonder ergens een rustpunt. Om naar de bakker aan de overkant te gaan zit er niets anders op dan de auto te nemen.

9)      Ook met de aanwezigheid van openbaar vervoer houdt Touring geen rekening. De Lijn vraagt standaard 3,30 m (inclusief goot) als rijbaanbreedte (inclusief spiegels kan een bus 3,05 m breed zijn). Daarenboven heb je hier en daar een halte nodig. Die kan perfect op de rijbaan (bij aangepaste snelheden), maar er is ook plaats nodig voor een haltepaal en een schuilhuisje.

10)  Dat de voorgestelde herinrichting niet veel werk vraagt is ook niet helemaal juist: onder parkeerstrook, voetpad en fietspad ligt een heel andere fundering dan onder de rijbaan, met daarenboven heel wat nutsleidingen. Je moet de weg dus zo goed als volledig opnieuw gaan aanleggen.